Twee onderzoeken tonen meerwaarde onafhankelijke cliëntondersteuning aan
In de eerste week van juli 2026 zijn er twee onderzoeksrapporten verschenen die onafhankelijk van elkaar de meerwaarde van onafhankelijke cliëntondersteuning aantonen.
Onderzoeksbureau Berenschot onderzocht in opdracht van het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) de kosten en baten van onafhankelijke cliëntondersteuning vanuit de Wmo (Wet maatschappelijke ondersteuning) en de Wlz (Wet langdurige zorg). Daarnaast onderzocht RadarAdvies, adviesbureau voor sociale vraagstukken, in opdracht van de regionale MEE-organisatie MEE Samen wat onafhankelijke cliëntondersteuning in de praktijk oplevert voor cliënten, naasten en het ondersteuningssysteem. Beide onderzoeken laten zien dat cliëntondersteuning mensen helpt om passende keuzes te maken, meer regie te krijgen en escalatie van problemen te voorkomen.
Waarom cliëntondersteuning?
Zorg en ondersteuning zijn in Nederland op papier goed geregeld. Toch is het voor mensen die hulp nodig hebben vaak ingewikkeld om de juiste ondersteuning te vinden. Onafhankelijke cliëntondersteuning helpt mensen om overzicht te krijgen, passende keuzes te maken en de weg te vinden in het zorg- en ondersteuningsaanbod.
Berenschot: cliëntondersteuning heeft belangrijke maatschappelijke meerwaarde
Het onderzoeksrapport Berenschot laat zien dat de functie van cliëntondersteuner een belangrijke maatschappelijke meerwaarde heeft en een kostendekkende investering is. Onafhankelijke cliëntondersteuning vervult een cruciale brugfunctie tussen inwoner en systeem.
Cliëntondersteuning draagt onder meer bij aan:
- meer regie door cliënten;
- passende ondersteuning;
- ontlasting van mantelzorgers;
- het voorkomen van escalatie van problemen.
Actieve bijdrage van MEE NL
MEE NL leverde via de klankbordgroep een actieve bijdrage aan het onderzoek van Berenschot. We dachten mee over de uitvoering van het onderzoek en over de duiding van de resultaten.
In de klankbordgroep zaten naast MEE NL ook vertegenwoordigers van VWS, Ieder(in), Thuis in Cliëntondersteuning, BCMB, Zorgverzekeraars Nederland (ZN) en de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG).
RadarAdvies: cliëntondersteuning helpt mensen weer grip te krijgen
Het onderzoek RadarAdvies laat zien dat cliëntondersteuning door MEE Samen aantoonbare maatschappelijke meerwaarde heeft voor mensen met een beperking of een vermoeden daarvan. De ondersteuning helpt cliënten en hun naasten om grip te krijgen op complexe hulpvragen, passende ondersteuning te vinden en escalatie te voorkomen.
De grootste opbrengsten in directe effecten voor de cliënt, naasten en het systeem:
- Cliënten krijgen meer zelfkennis, zelfredzaamheid en eigen regie.
- Naasten worden ondersteund doordat het eigen sociale netwerk actiever wordt ingezet of mantelzorgers worden ontlast.
- De aansluiting tussen de leefwereld van cliënten en de systeemwereld verbetert. Cliënten vinden beter hun weg in het sociaal domein en krijgen betere toegang tot passende zorg en ondersteuning.
Maatschappelijke opbrengst
Het onderzoeksrapport laat zien dat tijdige en deskundige ondersteuning kan leiden tot aanzienlijke maatschappelijke besparingen door:
- het voorkomen van hogere zorgkosten;
- het voorkomen van escalatie van problemen;
- het verminderen van het risico op uitval op school of werk.
Die besparingen lopen uiteen van enkele duizenden euro’s per casus tot veel hogere bedragen wanneer zwaardere zorg, opname of langdurige uitval wordt voorkomen.
Twee onderzoeken, één duidelijke conclusie
Hoewel de onderzoeken onafhankelijk van elkaar zijn uitgevoerd en een andere invalshoek hebben, wijzen ze in dezelfde richting. Onafhankelijke cliëntondersteuning helpt mensen om passende keuzes te maken, versterkt eigen regie en voorkomt dat problemen onnodig groter worden.
Daarmee onderstrepen beide rapporten het belang van onafhankelijke cliëntondersteuning: voor cliënten en hun naasten, maar ook voor gemeenten, zorgkantoren en het bredere zorg- en ondersteuningsstelsel.
