Nieuwe Wet seksuele misdrijven van kracht

Vanaf 1 juli geldt de nieuwe Wet seksuele misdrijven. Hiermee zijn slachtoffers van seksueel geweld en seksueel grensoverschrijdend gedrag strafrechtelijk beter beschermd. Om mensen te informeren over de wet en het belang van wederzijdse instemming voor én tijdens de seks, is het Ministerie van Justitie en Veiligheid gestart met een landelijke campagne. Belangrijk is dat deze begrijpelijk wordt gemaakt voor mensen met een (lichte) verstandelijke beperking.

In de nieuwe Wet seksuele misdrijven zijn meer vormen van seksueel grensoverschrijdend gedrag strafbaar. Ook online. En straffen zijn verhoogd. Voor aanranding en verkrachting hoef je niet meer te bewijzen dat je gedwongen werd. Ook seksuele intimidatie (offline én online) en sexchatting zijn strafbaar. Verkrachting kan niet verjaren.

Goede voorlichting over wat wel en niet kan én hoe belangrijk wederzijdse instemming is

Dilan Yeşilgöz-Zegerius, minister van Justitie en Veiligheid: “Seksueel grensoverschrijdend gedrag – zoals seksueel geweld, seksueel kindermisbruik en seksuele intimidatie – heeft ernstige en langdurige gevolgen voor mensen. Met de nieuwe wet stellen we een duidelijke norm: seks hoort altijd vrijwillig en gelijkwaardig te zijn. Offline én online. Iets wat we in de huidige tijd allemaal al normaal vinden, maar waar de huidige wet nog niet op aansloot. Iemand is strafbaar bezig als diegene weet – of had moeten weten – dat de ander niet wil, maar toch doorgaat. Door heldere grenzen te stellen en nog duidelijker te maken wat wel en vooral niet kan, kunnen we bijdragen aan meer veiligheid en meer vrijheid om jezelf te kunnen zijn. Goede voorlichting over wat wel en niet kan én hoe belangrijk wederzijdse instemming is voor én tijdens de seks, is belangrijk. Want dat geeft rust en zekerheid voor alle twee. Daarom voeren we campagne.”

Het is strafbaar als:

• … je seksueel contact doorzet, terwijl er duidelijke signalen zijn dat de ander geen seks wil
• … je iemand op intimiderende wijze seksueel benadert. Op straat, op openbare sites of sociale media. Of het strafbaar is, hangt onder andere af van de inhoud van de seksuele benadering. Maar ook van de duur, frequentie, omgeving en situatie.
• … je een kind onder de 16 jaar – of een kind van 16 of 17 jaar in een kwetsbare positie - seksueel benadert. Dus ook al voordat er een voorstel is gedaan voor een ontmoeting voor seksuele doeleinden. De politie kan hierdoor sneller optreden om seksueel misbruik van kinderen te voorkomen.

Seks moet wederzijds gewenst zijn

De wet drukt simpel gezegd uit wat we allemaal vinden: seks moet gewenst zijn. Check daarom altijd of de ander ook seks wil door te letten op wat diegene verbaal, maar ook non-verbaal aangeeft. Kijk bijvoorbeeld naar expliciet verbaal of fysiek afhoudend gedrag, zoals ‘nee’ zeggen, huilen, wegduwen. Of non-verbale signalen of een passieve opstelling, zoals wegdraaien, niet bewegen, stilhouden, bevriezen of verstijven.

Op metelkaartrekkenwedegrens.nl lees je meer over de wet, het voorkomen van seksueel grensoverschrijdend gedrag en de campagne.

Inzetten op voorlichting en vergroten weerbaarheid bij mensen met een lichte verstandelijke beperking

Hoewel de nieuwe wet zich uiteraard richt op alle burgers, is deze bij uitstek van groot belang voor de doelgroepen van MEE. Dat zijn mensen met een (vermoeden van) een beperking en hun naasten. Daarbij gaat het hier specifiek over een lichte verstandelijke beperking, autisme en niet-aangeboren hersenletsel.

Een aantal MEE-organisaties biedt diensten aan, die te maken hebben met het thema beperking en seksualiteit.

Hieronder een paar voorbeelden.

MEE Noord

Centrum Seksualiteit MEE Noord (CSM)

CSM van MEE Noord biedt informatie, advies, training en begeleiding rond seksualiteit aan mensen met een beperking en hun netwerk. Daarbij gaat het om

• algemene vragen over seksualiteit,
• vragen over seksueel (bijzonder) gedrag,
• vragen over seksueel grensoverschrijdend gedrag,
• vragen over seksueel misbruik.

Het CMS van MEE Noord is er voor

• kinderen, jongeren en volwassenen met een beperking;
• mensen uit het netwerk van de persoon met een beperking. Bijvoorbeeld: ouders, partners, begeleiders, huisartsen, leerkrachten en gedragsdeskundigen;
• organisaties: zorgaanbieders, scholen (voor speciaal onderwijs), CJG’s, sociale teams van gemeenten, Veilig Thuis, jeugdbescherming, voogdijinstellingen en reclassering

MEE Samen

Hoe ga je om met seksualiteit en relaties? Dat zou voor iedere jongere bespreekbaar moeten zijn. Niet alleen de technische kant, de biologieles, maar vooral ook zelf ontdekken wat je prettig vindt en wat niet. En hoe je je grenzen stelt en bewaakt, ook die van een ander. Vooral voor mensen met een lichte verstandelijke beperking of autisme kan dit een uitdaging zijn. Tijdens een individueel traject worden deze onderwerpen besproken met de deelnemer.

Voor meer informatie over individueel traject seksualiteit van MEE Samen zie meesamen.nl/seksualiteit