Clientondersteuner aan keukentafel met moeder en kind met Down

Uitvoeringspraktijk cliëntondersteuning kan beter

17 juli 2017 - auteur: Femke Berends

De MEE-organisaties hebben met instemming kennisgenomen van de brief van staatssecretaris Van Rijn aan de Tweede Kamer, waarin hij voorstellen doet voor de verdere ontwikkeling en versterking van de cliëntondersteuning. Ook delen zij zijn conclusie dat er in de huidige uitvoeringspraktijk nog veel verbeteringen mogelijk zijn. 

Van Rijn heeft een verkenning laten uitvoeren naar de huidige uitvoeringspraktijk van cliëntondersteuning bij gemeenten en zorgkantoren. De knelpunten die hieruit en uit andere onderzoeken naar voren zijn gekomen, heeft hij in zijn brief op een rij gezet, waarbij hij voorstellen doet voor verbetering.

Als reactie daarop laat MEE NL in een brief aan de staatssecretaris weten blij te zijn dat hij in zijn brief het belang benadrukt van onafhankelijke en levensbrede cliëntondersteuning voor kwetsbare burgers. MEE herkent ook de knelpunten die de staatssecretaris aangeeft, zoals:

  • Lang niet iedereen, die dat nodig heeft, is bekend met het recht op gratis onafhankelijke cliëntondersteuning.
  • Er is een grote variëteit in de wijze waarop cliëntondersteuning door gemeenten is georganiseerd. Dit vergroot de keuzevrijheid voor de cliënt en biedt ruimte voor maatschappelijke initiatieven, maar ondermijnt ook de herkenbaarheid en vindbaarheid van de functie cliëntondersteuner.
  • Er is een ‘knip’ in de inkoop van cliëntondersteuning door gemeenten (voor alle inwoners) en zorgkantoren (voor de Wlz-cliënt). Dit leidt er in de praktijk toe dat een cliënt bij de overgang van Wmo 2015 naar Wlz soms gevraagd wordt met een nieuwe cliëntondersteuner te werken. 

Prioriteiten en oplossingsvoorstellen

In de brief aan de staatssecretaris hebben wij aangegeven welke knelpunten voor ons prioriteit hebben welke oplossingen we voor ogen hebben:

1. Herkenbaarheid en vindbaarheid van cliëntondersteuning

De functie cliëntondersteuner moet beter zichtbaar zijn voor de burger, waarbij duidelijk is waar hij zich qua rol en positie onderscheidt ten opzichte van andere functies in de wijk. De Wmo 2015 is hier duidelijk over, maar de communicatie van het ministerie en de VNG laat te veel ruimte over voor eigen interpretatie door de gemeente.

2. Integrale en levensbrede benadering

Het is nu, ondanks de wettelijke voorwaarden, vaak niet goed mogelijk om integrale en levensbrede ondersteuning te bieden. Dat belemmert de inzet van cliëntondersteuning daar waar die juist hard nodig is: bij schuldhulpverlening, arbeidsreïntegratie en in de maatschappelijke opvang. Er daarom een betere kennisverspreiding en scherper toezicht op de uitvoering nodig.

3. Expertise van cliëntondersteuners

Cliëntenorganisaties hebben terecht al vaak aangegeven dat de expertise van veel cliëntondersteuners tekort schiet. Het komt namelijk heel regelmatig voor dat hiervoor mensen worden ingezet, die daarvoor niet zijn opgeleid en onvoldoende expertise hebben van bijzondere doelgroepen om daadwerkelijk levensbreed, over alle stelsels heen, te kunnen ondersteunen. Wij vinden daarom dat gemeentes het voorbeeld van de zorgkantoren moeten volgen, die de registratie in het beroepsregister van de beroepsvereniging van cliëntondersteuners als voorwaarde stellen.
Daarnaast is het belangrijk om de functie van ervaringsdeskundige en van vrijwilliger te versterken.

4. Aansluiting van cliëntondersteuning over verschillende stelsels

Het probleem van slechte aansluiting tussen cliëntondersteuning in Wmo en Wlz kan eenvoudig worden opgelost door Wlz-cliëntondersteuning beschikbaar te stellen voor iedereen die een Wlz-indicatie wil aanvragen, en de capaciteit van de Wlz-cliëntondersteuning daarop aan te passen. Dan wordt het mogelijk om de specifieke deskundigheid van het Wlz-veld al vroeg in te zetten en om doorlopende ondersteuning aan te bieden voor en na de indicatiestelling.

 

Deel deze pagina

Contact

Femke Berends

Communicatieadviseur

Neem contact op met Femke Berends

06 - 12034093 f.berends@mee.nl

Stel een vraag aan MEE NL

Contactformulier

Ik heb een vraag

Veelgestelde vragen

Individuele ondersteuningsvragen of voor een MEE in uw regio

MEE in uw buurt