Schokkende cijfers over seksueel misbruik bij verstandelijk gehandicapten

Uit het rapport ‘Beperkt weerbaar’ van Rutgers WPF en MOVISIE blijkt dat ongeveer 60% van de mensen met een verstandelijke beperking ooit te maken heeft gehad met seksueel misbruik. Het onderzoek is uitgevoerd in opdracht van het ministerie van VWS. Het misbruik loopt uiteen van ongewenste aanrakingen tot en met verkrachtingen. MEE vindt deze cijfers schokkend. Dat het gaat om een groep kwetsbare mensen maakt het extra schrijnend.

De respondenten uit het onderzoek geven aan dat vooral meer voorlichting en een grotere weerbaarheid zou helpen bij het voorkomen van seksueel misbruik. Hulpverleners en familie moeten alerter worden zodat ze in staat zijn signalen sneller te herkennen en adequaat in te grijpen.

MEE ziet het als haar verantwoordelijkheid om adequaat om te gaan met signalen en vermoedens van seksueel misbruik. MEE heeft veel cliëntcontacten en kan daardoor bijdragen aan het tijdig herkennen van seksueel misbruik en het melden hiervan. Sinds 2009 is een model meldcode voor de MEE-organisaties beschikbaar. Het melden bij het AMK/ASHG en eventueel aangifte doen bij de politie is hier onderdeel van. In aanvulling op deze meldcode heeft de branchevereniging MEE Nederland in samenwerking met Movisie een training ontwikkeld voor het omgaan met de Meldcode. Daarin worden vragen behandeld als hoe herken je seksueel misbruik, hoe maak je dit bespreekbaar en hoe maak je hier eventueel melding van. In 2012 worden deze trainingen aan alle MEE-organisaties aangeboden.    

Daarnaast is het een belangrijke taak van MEE om de weerbaarheid van mensen met een (verstandelijke) beperking te vergroten. Dit is al jaren een belangrijk aandachtspunt. De resultaten van het onderzoek bevestigen het belang van goede voorlichting. Zo biedt MEE verschillende cursussen en trainingen die gericht zijn op het vergroten van de sociale vaardigheden, assertiviteit en weerbaarheid in het algemeen. Maar er zijn ook specifieke cursussen en trainingen gericht op seksuele voorlichting. Weerbaarheid en het voorkomen van seksueel misbruik zijn hierbij belangrijke doelen. Mensen met een beperking leren hier grensoverschrijdend gedrag te herkennen, grenzen te stellen, de eigen intimiteit te bewaken en ‘nee’ te zeggen. In de nazorg heeft MEE verschillende gespreks-  en ontmoetingsgroepen (lotgenotencontacten) opgezet voor slachtoffers die te maken hebben gehad met seksueel misbruik. Soms is één-op-één ondersteuning nodig. Ook heeft MEE speciale aandacht (cursussen) voor mensen die seksueel overschrijdend gedrag hebben vertoond. Het doel is om herhaling te voorkomen.